_____________________________________________________________ Υστερα από 50 χρόνια ασχολίας μου με την τέχνη, και όντας συγχρόνως καλλιτέχνης και δημιουργός ενός Μουσείου Σύγχρονης Παγκόσμιας Ζωγραφικής και Γλυπτικής, μπορώ να δηλώσω ότι, όταν κάλεσα τον γλύπτη Γκέλα Κεσίδη στο 3ο Διεθνές Συμπόσιο Γλυπτικής, αντιλήφθηκα έναν καλλιτέχνη αναπόσπαστα συνδεδεμένο με τα λαμπρά πεπρωμένα του νεοελληνικού δυναμισμού. Γι' αυτό το λόγο το γλυπτό του Κεσίδη αποτελεί ένα αξιόλογο απόκτημα στο Πάρκο Γλυπτικής στο Chateau de Serans. Εξάλλου, το γλυπτό του Κεσίδη, επιλέχθηκε να βρίσκεται μέσα στα 5 καλύτερα γλυπτά από τα 52 που βρισκόταν στο πάρκο του Μουσείου Balias έπειτα από το ψήφισμα της Εθνικής Καλλιτεχνικής Επιτροπής. Εγώ ο ιδιοκτήτης και δημιουργός του μουσείου και συνάμα έλληνας, είμαι υπερήφανος να δείχνω στους 10.000 περίπου επισκέπτες το χρόνο, το γλυπτό του Έλληνα Κεσίδη. Balias President of the Association "ART DANS L'ORNE" CHATEAU DE SERANS _____________________________________________________________ Αγαπητές κυρίες, αγαπητοί κύριοι, Σήμερα σας παρουσιάζουμε τον Γκέλα Κεσσίδη και τα γλυπτά του. Αν διαβάσει κανείς τους τίτλους των έργων του, «Οιδίποδας», «Σαπφώ», «Αμαζόνα», τότε επικρατεί η ιστορική και μυθολογική αναφορά στην αρχαία Ελλάδα, τη χώρα η οποία είναι τώρα η πατρίδα του. Και παρ' όλη αυτή την εντύπωση, ο Κεσσίδης είναι ένας κοσμοπολίτης, ο οποίος βλέπει εκ νέου την κληρονομιά του παρελθόντος. Τα γλυπτά του, αν και έχουν παλιά πρότυπα, είναι στη σύνθεση τους, στην κίνηση τους και στην αποσπασματική τους διαμόρφωση η αποκλειστική δημιουργία ενός γλύπτη, ο οποίος, λόγω αυτού του εντελώς προσωπικού του τρόπου έκφρασης, τυγχάνει μεγάλου ενδιαφέροντος και αναγνώρισης στη Γεωργία, στην Ελλάδα, στην Ολλανδία, στη Γαλλία, στην Τουρκία και από το Τόκιο ως την Πετρούπολη. Η πρώτη έκθεση του πραγματοποιήθηκε το 1996 στη Χάλλε. Σήμερα βρίσκεται στο Μόναχο στην εσωτερική αυλή του Κuenstlerhaus και προσδίδει στα εκθέματα μας, τα οποία έχουν γίνει παραδοσιακά, ένα επίκεντρο διεθνούς γλυπτικής. Είμαι σίγουρος ότι αυτές οι φιγούρες θα τύχουν επίσης αναγνώρισης από το σταθερό πυρήνα του κύκλου των επισκεπτών μας, αλλά και θα προσελκύσουν το ενδιαφέρον από πολλούς συμμετέχοντες σε συναυλίες, συνέδρια και εκδηλώσεις. Επιτρέψτε μου να σας παρουσιάσω τώρα τον Γκέλα Κεσσίδη και ελπίζω ότι στο εξής θα μπορούμε να τον συγκαταλέξουμε στο σταθερό κύκλο γνωριμιών μας και ότι αυτός, αν και έρχεται σπάνια στο Μόναχο, θα αισθάνεται άνετα σε εμάς - στο Κuenstlerhaus του Μονάχου, οι οποίοι δεν επιτρέπεται να συγκαταλεγόμαστε στους ανώτερους Θεούς του Ολύμπου. Peter Grassinger Πρόεδρος του Κunstlerhaus του Μονάχου _____________________________________________________________ Aπό το έργο του γλύπτη Γκέλα Κεσίδη προσπορίζομαι μια πνευματική καταλαγιασμένη και, αισθητικά εύχυμη πνευματική ταυτότητα πρωτογενούς καταγωγής, εναρμονισμένη με τις σύγχρονες απαιτήσεις της τέχνης, ενώ παράλληλα, στον επιμελέστερο φιλότεχνο αναδεικνύει και όλα τα εύφορα πεδία μιας διαπολιτισμικής εικαστικής παιδείας που φέρνει ο καλλιτέχνης αυτός, ως κατακτημένα και αβίαστα αφομοιωμένα δωρήματα στο προσωπικό του οπλοστάσιο, όπως έκδηλα αποτυπώνονται στο δημιουργικό του έργο. Η πολυσχιδής, εξάλλου ευρυμάθεια των σπουδαστικών του χρόνων στη Γεωργία και αλλού, καθώς και η μεταγενέστερη ενεργή θητεία του σε διεθνή εικαστικά κέντρα και φόρουμ γλυπτικής, εκλύεται χαρισματικά και καθόλου επιδεικτικά, μέσα από την πολυσημία εκλάμψεων μιας υποδόρειας συμπεριφοράς και διαχείρισης των πλούσιων γνωστικών και αισθητικών κοιτασμάτων που διαθέτει ο καλλιτέχνης συτός που, ενώ διανοείται ασκούμενος επίμονα πάνω στη δουλειά του, δεν αναλίσκεται σε ευτελείς και ατελέσφορες επιδειξιομανίες. Θέλω να πω ότι έχει ήθος η γλυπτική του Γκέλα Κεσίδη χωρίς να ηθικολογεί ούτε αισθητικά, ούτε και κοινωνικά. Αποπνέει ένα ζείδωρο αεράκι η δύναμη της δημιουργικής πνοής του έργου του, καθώς η δυναμική του παρουσία δεν εξαντλείται στα στενόχωρα περιθώρια μιας επιπόλαιης θέασης. Σε ακολουθεί, σε παρακολουθεί, ωσάν ένας βραδυφλεγής πυροδοτικός μηχανισμός αισθητικών απολαύσεων και σε συντροφεύει με την πνευματική παραμυθία που προσφέρουν τα αυθεντικά δημιουργήματα της τέχνης. Ο Γκέλας Κεσίδης, εγκατεστημένος μόνιμα στη Θεσσαλονίκη εδώ και χρόνια, τιμά και την πόλη μας, αλλά και τον γενέθλιο τόπο του, την Τιφλίδα, όπου, επί δεκαετίες, ήταν ακμαία η παρουσία στους καλλιτεχνικούς και κοινωνικούς χώρους του απόδημου ποντιακού ελληνισμού, ενώ συγχρόνως, δικαιωματικά διεκδικεί με το έργο του μερίσματα στο κεφάλαιο της σύγχρονης ελληνικής γλυπτικής. Καλώς ήρθες, Γκέλα. Κώστας Λαχάς Ζωγράφος-Συγγραφέας Καλλιτεχνικός Σύμβουλος του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης _____________________________________________________________ Θα ήθελα να μιλήσω για την προσωπικότητα και τα έργα του γλύπτη Γκέλα, που αποτέλεσαν αντικείμενο αρκετών εκθέσεων κατά τον 20ο αιώνα, θα ήθελα να εκφράσω την άποψη μου ως μέλος της γκαλερί όπου φιλοξενήθηκαν τα έργα του. Όταν ασχολήθηκα για πρώτη φορά με έργα του Γκέλα, ένιωσα να με καταλαμβάνει αμέσως η δύναμη της παραδοσιακής δυτικής γλυπτικής. Με άγγιζε ο τρόπος με τον οποίο ο Γκέλας συλλαμβάνει την πρόσθια πλευρά του ανθρώπινου σώματος, το οποίο θεωρείται σημείο εκκίνησης της πλαστικότητας. Ισως όμως το θέμα αυτό να ήταν το πεπρωμένο ενός καλλιτέχνη που γεννήθηκε σε μια χώρα με τόσο μακρά ιστορία όπως η Ελλάδα. Ο Γκέλας εξακολουθεί να ασχολείται σοβαρά με τον τομέα της πλαστικότητας, έναν τομέα όπου οι συγκρίσεις είναι αυστηρές, επιδιώκοντας να αψηφά τις παραδόσεις που περιβάλλουν την πλαστική τέχνη. Τα εργά του Γκέλα συνδυάζουν την πλούσια αίσθηση του χώρου που δημιουργεί την εντύπωση της διεύρυνσης του πυρηνοκεντρικού χώρου, σε αντίθεση με τον κεντρομόλο όγκο που κάνει τον χώρο να φαίνεται ακίνητος. Η τέλεια αρμονία των πυρηνοκεντρικών και κεντρομόλων χώρων καταλαμβάνει τόσο την ψυχή όσο και το σώμα του θεατή. Καθώς κοιτά τον γεμάτο ανθρωπισμό χώρο που δημιουργούν τα εργάτου γλύπτη, η ψυχή του γεμίζει αγαλλίαση. Ικανοποιείται η επιθυμία του για παγκόσμια ομορφιά. Ενδεχομένως αυτό να οφείλεται, εν μέρει, στο γεγονός ότι η παράδοση κυλάει στο αίμα του Γκέλα. Πέραν αυτού, όμως, τα έργα του χαρακτηρίζονται από μια απερίγραπτη ιδιαιτερότητα. Εάν προσπαθούσαμε να εκφράσουμε αυτή την «ιδιαιτερότητα» με άλλα λόγια, θα την περιγράφαμε ως ένα είδος συνένωσης της ανατολικής με τη δυτική αίσθηση του χώρου. Κοιτώντας το εκφραστικό γυμνό από μαύρο μάρμαρο, που αποτελείται από αλλεπάλληλες στρώσεις απαλών διογκώσεων και κοιλωμάτων, διακρίνονται οι κανόνες της ανατολικής οπτικής του χώρου όταν απεικονίζεται το άνω μέρος ενός μακρινού αντικειμένου. Δεν με αντιπροσωπεύει η χρήση τέτοιων εκφράσεων, που διακρίνει κυρίως τους κριτικούς τέχνης, αλλά είναι αναπόφευκτη προκειμένου να περιγράψω την ιδιαιτερότητα των έργων του Γκέλα. Ποια είναι όμως η πηγή αυτής της «ιδιαιτερότητας»; Μιλώντας για τονΈλληνα γλύπτη Γκέλα, είμαι υποχρεωμένος να αναφερθώ σε μια χώρα που ονομάζεται Γεωργία. Ταξίδεψα στη Γεωργία το 1996. Παρόλη την πολιτική αστάθεια και τις τεταμένες σχέσεις της με τη Ρωσία, ήθελα να επισκεφτώ τη χώρα για να συμμετάσχω σε ένα διεθνές συμπόσιο γλυπτικής. Ο κεντρικός πυρήνας της φιλοσοφίας που γεννήθηκε στη χώρα αυτή είναι ο ανθρωπισμός. Η Γεωργία κλονιζόταν από αμέτρητες κοινωνικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, και το μόνο στοιχείο που την κράτησε στην πορεία της ανάπτυξης ήταν η έκφραση του ανθρωπισμού στην καθημερινή ζωή. Θα ήταν πολύ απλοϊκό να ισχυριστούμε ότι η ιδιαιτερότητα των έργων του προέρχεται από την ιδιαιτερότητα ενός έθνους που έζησε στο σημείο όπου η Δύση συναντά την Ανατολή - παρόλο που η «ιδιαιτερότητα» που αισθάνθηκα όταν ταξίδεψα στη Γεωργία και η «ιδιαιτερότητα» που πηγάζει από τα έργα του Γκέλα συμπίπτουν στην καρδιά μου. Από τα έργα του ακούγεται ένας χαμηλόφωνος, αλλά ισχυρός έπαινος για το ανθρώπινο είδος που αφηγείται τραγουδάει τις χαρές και τις λύπες. Αυτά που κρύβει η καρδιά του ήρεμου γλύπτη Γκέλα είναι η λύπη και η ευγένεια. Αναρωτιέμαι τι πρόκειται να ανακαλύψει, να επιθυμήσει και να εκφράσει στο μέλλον, όταν περιπλανηθεί στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία, στη Δύση και την Ανατολή/Οσο για μένα, ο Γκέλας είναι ένας καλλιτέχνης του οποίου τα έργα και ο τρόπος ζωής παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον και θα ήθελα να τα παρακολουθήσω. Shuichi Tagakaki Art Critic ATAGOYAMA GALLERY, Tokyo _____________________________________________________________ Οι σχέσεις μεταξύ της Ελλάδας και της Γεωργίας έχουν τις ρίζες τους στο μυθικό παρελθόν. Ο μύθος για τον αλυσοδεμένο Προμηθέα στον Καύκασο (Αμιράν στη γεωργιανή μυθολογία) και για την Αργοναυτική εκστρατεία δείχνουν πόσο σημαντικές ήταν οι πνευματικές και γενικά οι πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών από τα αρχαία χρόνια. Μήπως δεν είναι τυχαίο ότι το "Χρυσόμαλλο Δέρας" βρισκόταν στη Γεωργία (Κολχίδα) και οι Αργοναύτες το πήραν από εκεί; Η Γεωργία είναι πατρίδα της Μήδειας και χώρα αρχαίου πολιτισμού. Οι πολιτιστικές επαφές με την Ελλάδα αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα την αρχαία περίοδο όταν ιδρύθηκαν οι Ελληνικές αποικίες στις παραλίες της Μαύρης Θάλασσας. Το πάνθεον των Θεών μιας χώρας όπου λάτρευαν τον 'Ηλιο και την αμπελουργία (αφού ο Αιήτης ήταν γιος του 'Ηλιου) ενσωμάτωσε τους Θεούς των Ελλήνων. Εκείνη την περίοδο ο ελληνικός πολιτισμός επεκτείνεται σε όλο το έδαφος της Γεωργίας και οι παραδόσεις του περνούν οργανικά στον ντόπιο πολιτισμό. Έτσι η ελληνική παρουσία και συμμετοχή στην ιστορική και πολιτιστική ανάπτυξη της Γεωργίας είναι έντονη από τα αρχαία χρόνια. Οι σύγχρονοι Έλληνες ζωγράφοι της Γεωργίας έχουν δημιουργήσει πλούσια παράδοση που παρουσιάζει ενδιαφέρον για δύο κυρίως λόγους: Aπό τη μια συμμετέχουν στην ανάπτυξη της γεωργιανής τέχνης και από την άλλη ξεχωρίζουν με την πρωτοτυπία τους, ακολουθώντας τις παραδόσεις του ελληνικού πολιτισμού και έτσι διατηρούν επαφή με την πατρίδα τους. Αυτή η πρωτοτυπία εκδηλώνεται στην ποικιλία των θεμάτων και στην ερμηνεία τους, στην επιλογή του στυλ και στις συνδυασμένες καλλιτεχνικές μορφές. Η τέχνη του Γκέλα Κεσσίδη χαρακτηρίζεται και παραδοσιακή και μοντέρνα ταυτόχρονα. Χρησιμοποιώντας την πολιτιστική πείρα του παρελθόντος ως βάση καταφέρνει να δημιουργεί έργα που έχουν καινούργιο στυλ και τα οποία διακρίνονται για την έντονη παρουσία του προσωπικού στοιχείου του καλλιτέχνη καθώς και για το υψηλό επαγγελματικό επίπεδο. Ο Γκέλα Κεσσίδης στον τομέα της γλυπτικής φέρνει δικό του προσανατολισμό πλαστικών σκοπών των θεμάτων και βασίζεται κυρίως στις πλούσιες και πολύχρωμες παραδόσεις της αρχαίας τέχνης. Οι παραλλαγές του σε θέματα όπως είναι π.χ. "Κένταυρος", "Κορμός" κλπ. ξεχωρίζουν με σύνδεση παραστάσεων (με συνειρμούς των θεμάτων), με τολμηρό εικαστικό τρόπο έκφρασης, με πρωτοτυπία καλλιτεχνικών εικόνων, με ελεύθερη εκτέλεση. Ο γλύπτης διαθέτει αναμφισβήτητα καλλιτεχνική διαίσθηση η οποία του δίνει την δυνατότητα να βρίσκει για κάθε θέμα την κατάλληλη καλλιτεχνική μορφή και με την οποία καταφέρνει να εκφράσει το σκοπό του λιτά και περιεκτικά. Τα γλυπτά έργα του Γκέλα Κεσσίδη έχουν εμφανή και λογική σύνθεση φυσική και πειστική κίνηση. Το κάθε έργο του απλώνεται ελεύθερα στο χώρο και από κάθε οπτική γωνιά παρουσιάζεται με καινούργια μορφή, πράγμα το οποίο προσθέτει ποικιλομορφία και πλουτίζει τη γενική εντύπωση. Ο γλύπτης χρησιμοποιεί επίτηδες ένα είδος μη ολοκληρωμένης σύνθεσης, αναπτύσσει με θάρρος και επιδεξιότητα τη γλυπτική μορφή, δείχνει τις πλαστικές δυνατότητες του ανθρώπινου σώματος και με διάφορους εικαστικούς τρόπους δημιουργεί καλλιτεχνική και διακοσμητική εικόνα Η πλαστική εκτέλεση των γλυπτών και η γενίκευση των μορφών καθορίζουν τη μνημειακή επέκταση των έργων του. Από αυτή την άποψη ξεχωρίζει "Η Σαπφώ". Στη δημιουργία της μορφής των γλυπτικών έργων παίζει καθοριστικό ρόλο η δεξιότητα στην εκτέλεση. Στα έργα του φαίνονται ιδιαίτερα τα ίχνη από τη δουλειά που κάνει πάνω στη γλυπτική μορφή. Η επιφάνεια των έργων του είναι διαφοροποιημένα σαν να δείχνει την διαδικασία του σκαλίσματος. Με αυτό τον τρόπο προκαλεί μεταλλαγή φωτός και σκιάς και δημιουργεί έντονο ζωηρό εφέ. Ο Γκέλα Κεσσίδης παρουσιάζει την πολιτιστική κληρονομιά του παρελθόντος από σύγχρονη άποψη. Η παράδοση εφαρμόζεται έντονα καλλιτεχνικά και προσωπικά και ωθεί προς την ανανέωση και ανάπτυξη τα έργα του καλλιτέχνη, τα οποία έχουν συγκινητικό και αισθησιακό χαρακτήρα. Φαίνεται ότι ο γλύπτης διάλεξε δικό του δρόμο στην τέχνη από την αρχή της δημιουργικής του δραστηριότητας. Mπάχια Τσικορίτζε Κριτικός Τέχνης _____________________________________________________________